Fotorelacja z konferencji historycznej pt. "Rok 1917 - Świat, Europa, Gorlice"
Aula w Zespole Szkół Zawodowych w Gorlicach - 21.11.2017
Dnia 21 listopada (wtorek) o godz. 10:00 w Auli Zespołu Szkół Zawodowych w Gorlicach odbyła się konferencja historyczna pt. "Rok 1917. Świat, Europa, Gorlice". Organizatorem konferencji było Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Gorlickiej (SMZG) - Sekcja historyczna. Wszystkich zebranych przywitał prezes SMZG - pan Roman Trojanowicz. Uczestnicy wysłuchali prezentacji: Marka Dziedziaka pt. „Geneza I Wojny Światowej” i Krzysztofa Kusiaka pt. „Bitwa pod Gorlicami-Tarnowem. Geneza, przebieg i skutki”. Swoje prelekcje wygłosili również - dr Sławomir Mrozek pt. „Krajobraz społeczno-gospodarczy Gorlic po Bitwie”, Daniel Markowicz pt. „Czwarty rok Wielkiej Wojny. Na Zachodzie bez zmian, a na Wschodzie wszystko inaczej”.
_______________________________________________________________________________________________________________
W prelekcji „Geneza wybuchu I wojny światowej” Marek Dziedziak zaprosił słuchaczy do podróży w przeszłość, do odwiedzenia dyplomatycznych gabinetów europejskich mocarstw, modnych kawiarni, naukowych laboratoriów, dudniących potężnymi maszynami fabryk, a także pięknych teatralnych wnętrz na przełomie XIX i XX wieku. Na koniec wszyscy przenieśli się do stolicy Bośni w poranek 28 czerwca 1914 r. W trakcie tej retrospekcyjnej wędrówki prelegent przedstawił główne działania dyplomatyczne i wydarzenia, które doprowadziły do powstania dwóch wrogich bloków polityczno – militarnych w Europie: Trójprzymierza i Trójporozumienia oraz konflikty, które je podzieliły, poświęcając sporą część wypowiedzi kwestii bałkańskiej. Zwrócił uwagę na kwestie rozwoju technologicznego i wyścigu zbrojeń oraz nastrojów społecznych, które pchnęły narody europejskie do krwawego konfliktu w latach 1914 – 1918. Słuchacze, mieli możność poznać dość szczegółowo przebieg zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie, które to wydarzenie stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej. W podsumowaniu M. Dziedziak stwierdził, że
"zadaniem historyka jest nie tylko przywracać pamięć, ale przede wszystkim wyciągać wnioski z przeszłości, tak abyśmy byli mądrzejsi od naszych przodków sprzed wieku odrzucając naiwne przekonanie, że wojna może prowadzić do odrodzenia i pozytywnych zmian".
Krzysztof Kusiak przedstawił referat „Bitwa pod Gorlicami– Tarnowem”. Geneza, przebieg, skutki.” Swoje wystąpienie rozpoczął od zakreślania ram czasowych tego starcia, które bywają nieścisłe, w zależności od konkretnych publikacji. Następnie omówił genezę tejże bitwy, uwzględniając m.in. zalety wybranego miejsca oraz proces planowania, przedstawił pokrótce opis poszczególnych armii oraz jej dowódców, po czym przeszedł do opisu działań wojennych, które miały tu miejsce dnia 2 maja 1915 r. Do opisu walk dołączył kilka wybranych cytatów, prezentujących wrażenia z ostrzału artyleryjskiego poprzedzającego główny szturm piechoty oraz zdjęcia z ówczesnej prasy, obrazujące wygląd okopów oraz zniszczenia po ostrzale artyleryjskim. Referujący przedstawił również skutki militarne, strategiczne, polityczne i społeczne, uwzględniając także wpływ tejże bitwy na „sprawę polską”. Na sam koniec zaprezentował wybranych artystów oraz dzieła, w tym malarskie i literackie, w których zawarty jest motyw bitwy pod Gorlicami–Tarnowem.
Dr Sławomir Mrozek w prezentacji pt. "Krajobraz społeczno-gospodarczy Gorlic po Bitwie", przedstawił sytuację w mieście i okolicy po przejściu frontu w 1915 r. na Wschód. Autor, oparł się na relacjach Władysława Kijowskiego
(inspektora policji w Gorlicach w latach 1914-1915), mieszkańca Stanisława Feliksa Grąglowskiego oraz korespondenta
wojennego Ferenca Molnara. Zaproszeni goście mogli zobaczyć jak wyglądały Gorlice - miasto ruin.
W kolejnej części prezentacji, autor przedstawił najważniejsze wydarzenia związane z miastem i powiatem - 1915-1917
- odbudowa Gorlic.
"Sprawozdanie z objazdu powiatu gorlickiego przez posła ekscelencję Władysława Długosza" (Piast, nr 22, 30 V 1915):
"(...) Gorlice miasto - 568 (ilość zniszczonych gospodarstw), 273 (liczba zabitych ludzi), 8 (ilość pozostałego we wsi
inwentarza sztuk). Razem (w powiecie): 2105 (ilość zniszczonych gospodarstw), 568 (liczba zabitych ludzi),
996 (ilość pozostałego we wsi inwentarza sztuk)".
Daniel Markowicz wygłosił prelekcję pt. „Czwarty rok Wielkiej Wojny. Na Zachodzie bez zmian, a na Wschodzie wszystko inaczej”. Głównym celem wystąpienia było pokazanie, że rok 1917 – na który zwraca się na ogół mniejszą uwagę w porównaniu z innymi latami I WŚ, był kluczowy nie tylko dla dalszego przebiegu operacji militarnych i zakończenia tragedii wojennej, ale i dla losów całego świata w przyszłości. To właśnie w tym z pozoru niczym nie różniącym się od innych roku, do wojny przyłączyły się Stany Zjednoczone, wywierając z każdym miesiącem coraz większy wpływ na działania wojenne, a w końcu przesądzając o przegranej Niemiec. To właśnie w tym roku, Imperium Rosyjskie, którego główna siła ofensywna została złamana pod Gorlicami w maju 1915 r., upadło, a władzę przechwycili bolszewicy, rzucając złowrogi cień na cały świat. W tym samym czasie, na drugim końcu Europy, w Fatimie, doszło do objawień maryjnych, które stały się antidotum na „błędy Rosji”. W tym również roku powstały w Paryżu Komitet Narodowy Polski uzyskał oficjalne uznanie na arenie międzynarodowej jako reprezentacja przyszłej wolnej i niepodległej Polski.
Opracował: dr Sławomir Mrozek
